VDMA bibliotheken voor faalkansberekeningen

27/10/17

In de beginjaren van de SIL en PL normen, zo rond 2009, was het soms problematisch om de juiste faalgegevens van componenten te bemachtigen. In die tijd werd vaak de ‘good engineering practice’ tabel uit de PL-norm toegepast om een aanname voor de B10D of MTTFD te kunnen doen.
De vervaldatum van EN954-1 (Veiligheid van machines - onderdelen van besturingssystemen met een veiligheidsfunctie - Deel 1: Algemene ontwerpbeginselen) is destijds nog met 2 jaar uitgesteld, ook om de industrie de gelegenheid te geven om faalkansdata te introduceren. Toen de EN954-1 alsnog werd ingetrokken (eind 2011) waren voor veel componenten volop gegevens beschikbaar, al heeft het nog enige tijd geduurd voordat de leveranciers van hydraulische en pneumatische componenten in beweging kwamen.

Rekenprogramma's

Het gebruik van computergereedschappen om PL-berekeningen uit te voeren is inmiddels ook gemeengoed. Meest gebruikt - voor PL-berekeningen - is het onafhankelijke en kosteloze programma SISTEMA (Safety Integrity Software Evaluation Tool for the Evaluation of Machine Appilications), maar ook component leveranciers zoals Siemens (Safety Evaluation Tool, eveneens kosteloos), Pilz (PAScal), en ABB (Functional Safety Design Tool) hebben rekenprogramma tools beschikbaar.
Een van de bepalende factoren in de keuze van de tool was altijd de beschikbaarheid van bibliotheken met productdata. Bijna alle leveranciers van componenten hebben een SISTEMA-bibliotheek. Siemens heeft geen SISTEMA-bibliotheek; alle gegevens van Siemens zijn standaard aanwezig in (hun) Safety Evaluation Tool. Data van Pilz is beschikbaar in PAScal maar deze tool accepteert ook de SISTEMA-bibliotheken.

Universeel format

De oplossing voor het probleem is al in 2012 door VDMA (Verband Deutscher Maschinen- und Anlagenbau) geïntroduceerd als universeel data-format in de specificatie 66413. De specificatie beschrijft een universele structuur (XML bestand) voor bibliotheken met componentgegevens. Met de introductie van SISTEMA 2.0 komt deze ontwikkeling in een stroomversnelling omdat deze VDMA bibliotheken nu ook in SISTEMA kunnen worden ingelezen. Alle eerder genoemde tools maken inmiddels gebruik van de VDMA bibliotheken. In de VDMA bibliotheken zijn meerdere talen opgenomen en de gebruiker kan daaruit kiezen, hoewel het voor de Nederlanders vaak een Engelstalige bibliotheek zal worden. Het engineeringspakket Eplan kan deze bestanden inlezen voor documentatiedoeleinden. Groot voordeel van de VDMA bibliotheken is dat het zoeken van een component (in een vaak lange lijst) vereenvoudigd wordt door zoek en filter functies. Ook de verschillende gebruiksvarianten van een component worden met de ’use case hierarchie’ (zie kader) beter gestructureerd. 

Beschikbare bibliotheken

De bibliotheken worden door de leveranciers van de componenten beschikbaar gesteld. Een overzicht van beschikbare bibliotheken is te vinden op de website van de VMDA (www.vdma.org - zoek daar op 66413). Uiteraard kunnen de bibliotheken ook direct op de website van componentleveranciers worden gevonden. Nadat de 'download' (zip-bestand) is uitgepakt op een lokale harddisk (XML file) kan deze eenvoudig worden toegevoegd aan de rekentool met behulp van een ‘add library’ button. Op dit moment is het aantal SISTEMA-bibliotheken nog in de meerderheid en deze bevatten ook nog meer componenten, maar naar verwachting gaan steeds meer leveranciers het VMDA-format gebruiken. Hierdoor komen voor alle tools dezelfde, gestructureerde, bibliotheken beschikbaar. SISTEMA-gebruikers kunnen vooralsnog beide bibliotheken naast elkaar blijven gebruiken.

Belangrijke definities in de VDMA 66413-specificatie

Dit is deel III van een driedelige serie over de nieuwe PL-norm en SISTEMA 2.0. Het eerste deel 'Machinebouwers – pas op met SIL-componenten uit de procesindustrie' en het tweede deel 'Nieuwe ontwikkelingen in de PL-norm en de lancering van SISTEMA 2.0' en leest u hier. Deel III – VDMA-bibliotheken voor faalkansberekeningen – verschijnt binnenkort op de website.

Gerald van Engeland, trainer D&F Consulting B.V.

 

Dit artikel is geschreven door Gerald van Engeland, TÜV-gecertificeerd Functional Safety Engineer bij D&F consulting B.V. en tevens gepubliceerd in de vakbladen 'Aandrijven en Besturen' en 'Constructeur'. 

D&F is uw expert voor SIL en PL  

D&F heeft meerdere experts op het gebied van SIL & PL. Neem geheel vrijblijvend contact op met een van onze veiligheidsadviseurs:

  • telefonisch contact via (076) 50 40 340
  • stel uw vraag direct via het contactformulier

Trainingen over SIL en PL

D&F geeft zeer praktijkgerichte trainingen over elektrische installaties van machines en veiligheidsbesturingen, SIL en PL, compleet met praktische tips om zelfstandig te werken met Sistema. De veiligheidstrainingen variëren van basis tot zeer diepgaand:

Bekijk hier het volledige trainingsaanbod.

Infosheet Functionele Veiligheid (gratis)

Deze infosheet schept duidelijkheid in de projectaanpak. U kunt de infosheet gratis bij ons opvragen en krijgt deze vervolgens binnen enkele werkdagen toegestuurd per post.

Neem contact met mij op

versturen

Of bel ons direct op

076 5040 340