Chaotische brexit bedreigt CE-label

09/02/18

De onderhandelingen over de brexit – het uittreden van het Verenigd Koninkrijk (VK) uit de Europese Unie (EU) – verlopen stroef. Rapporteurs van de Tweede Kamer vinden dat Nederland moet overwegen bilaterale afspraken te maken met het VK. Deze onzekerheid betekent dat ook de onduidelijkheid over wet- en regelgeving rond productveiligheid (CE) en Reach voortduurt.

Onlangs kwam er een waarschuwend geluid van de brexit-rapporteurs van de Tweede Kamer: Anne Mulder (VVD), Pieter Omtzigt (CDA) en Kees Verhoeven (D66). Ze vinden dat Nederland serieus rekening moet houden met de mogelijkheid van een chaotische brexit op 29 maart 2019 zonder afspraken over een nieuwe relatie tussen de EU en het VK en zonder een overgangsperiode. Deze onduidelijke situatie kan negatieve gevolgen hebben voor onze economie. Een van hun adviezen is om te onderzoeken welke nieuwe allianties Nederland zelf met het VK kan sluiten.

Great Repeal Bill

De vraag dringt zich op wat de stokkende brexit-onderhandelingen betekenen voor bijvoorbeeld Reach en productveiligheid. Ondertussen heeft het VK de Great Repeal Bill aangenomen. Kortgezegd houdt deze in dat alle EU-regelgeving die nu rechtstreeks van kracht is, omgezet wordt naar nationale VK-wetgeving. Ook Europese regelgeving die al is opgenomen in nationale VK-wetgeving wordt na de brexit zoveel mogelijk een-op-een overgenomen in nieuwe VK-wetgeving. Je kunt stellen dat het VK alle huidige wetgeving overneemt en dat er daardoor weinig verandert. Dennis van Loon van D&F Consulting, een adviesbureau op het gebied van veiligheid, is voorzichtiger. Ongeveer 14,3 procent van de VK-wetgeving is in meer of mindere mate Europese wetgeving en moet in twee jaar geconverteerd worden naar nationale VK-wetgeving. Hieronder vallen ook de ongeveer dertig Europese CE-richtlijnen, zoals de Machinerichtlijn. Van Loon: 'Opvallend is dat in de Great Repeal Bill expliciet aandacht wordt besteed aan wetgeving rond immigratie, handel en rechten van werknemers, maar niet aan safety of conformiteit van productgroepen. Het lastige van de CE-richtlijnen is dat ze niet een-op een om te zetten zijn in VK-wetgeving. Ze zijn uitsluitend bestemd voor de Europese Economische ruimte (EER). Door minimumeisen te stellen aan producten binnen de EER kunnen deze zonder belemmeringen verhandeld worden. Deze eisen kan het VK wel overnemen maar niet het juridische kader en de referenties naar andere Europese wet- en regelgeving.'

Chemische stoffen

Het ECHA (Europees Agentschap voor chemische stoffen) maakt zich ook zorgen over de situatie na de brexit. Lastig is volgens het ECHA dat nog nooit eerder een land uit de EU is getreden en niemand precies weet wat een goede route is. Het ECHA oppert de mogelijkheid dat het VK een derde land wordt, zoals Noorwegen of IJsland. Van Loon: 'Het VK heeft echter laten doorschemeren hier nu weinig voor te voelen, maar dat kan in de loop van de onderhandelingen veranderen.' Van Loon zou het liefst zien dat er een Mutual recognition agreement (MRA) tussen de EU en het VK komt. In dit type handelsafspraken kun je vastleggen onder welke voorwaarden Britse fabrikanten “CE-producten” mogen en kunnen exporteren naar de EU en andersom. Het VK is daar minder enthousiast over, omdat het dan de CE-markering moet blijven accepteren als importvoorwaarden. De EU heeft aangegeven dat het VK geen producten zonder CE-markering in de EU op de markt mag brengen. Gezien het slechte voorloop van de onderhandelingen wordt de kans alleen maar kleiner dat zo'n MRA er op tijd komt. Komt er geen overeenkomst over de nieuwe relatie tussen de EU en het VK, dan vervalt de juridische waarde van de CE-markering in het VK. Van Loon: 'Een VK-fabrikant kan dan een vertegenwoordiger in de EU aanstellen die verantwoordelijk is voor het nakomen van de CE-richtlijn. Ongetwijfeld zal deze optie, en nog enkele andere mogelijkheden, van invloed zijn op de kostprijs van een product.'

Keurings- en testinstituten

Allianties tussen Nederland en het VK, zoals de Kamerleden voorstellen, kunnen deels een oplossing zijn. Van Loon: 'Dat kan voor Nederland zin hebben om producten naar het VK te mogen exporteren. Andersom blijven in de EU nu eenmaal de CE-richtlijnen van kracht en daar kan Nederland niet aan voorbij gaan in afspraken met het VK.' Dat het VK met nieuwe wetgeving komt, rond bijvoorbeeld chemische producten, is wel iets dat het ECHA vreest. Het VK neemt straks niet meer deel in de organen of het netwerk van het ECHA en dan kan de kloof met de EU-wetgeving snel groter worden. Van Loon maakt zich ook zorgen over de gevolgen van de brexit voor de notified bodies, de keurings- of testinstituten die vaststellen of producten voldoen aan de (Europese) CE-richtlijnen. 'Moeten ze speciale testen voor het VK ontwikkelen? Wat gebeurt er met de CE-testen? Dit is allemaal heel onduidelijk en moet binnen anderhalf jaar worden opgelost, terwijl de eerste fase van de onderhandelingen al strandt.' Van Loon verwacht dat de brexit, met al de mogelijke complicaties, de Engelse economie (zeker op de korte termijn) geen goed zal doen. 'Ik denk dat als er weer een referendum in het VK werd gehouden, er veel minder leave-stemmers zouden zijn.'

Het Europees agentschap voor chemische stoffen heeft voor bedrijven informatie gepubliceerd over de gevolgen van de terugtrekking van het Verenigd Koninkrijk uit de Europese Unie. https://echa.europa.eu/nl/uk-withdrawal-from-the-eu

'Wees voorbereid op Brexit zonderafspraken'

Op 8 december hebben de EU en het Verenigd Koninkrijk een eerste doorbraak bereikt over de brexit. Fase 2 van de brexit-onderhandelingen kan beginnen. In deze volgende fase staat de toekomstige relatie tussen het VK en EU27 centraal. Ondanks deze doorbraak is het niet ondenkbaar dat het Verenigd Koninkrijk op 29 maart 2019 abrupt uit de Europese Unie vertrekt, zonder uittredingsakkoord, transitieperiode of gezamenlijk kader over de nieuwe betrekkingen.

Nederland moet zich voorbereiden op 'een chaosscenario', vinden Anne Mulder (VVD), Pieter Omtzigt (CDA) en Kees Verhoeven (D66). De drie zijn in maart van dit jaar door de vaste commissie voor Europese Zaken aangesteld als co-rapporteurs om de onderhandelingen en overige ontwikkelingen rondom de brexit te volgen en meer inzicht te verkrijgen in de nieuwe toekomstige relatie tussen de EU en het VK.

In november hebben zij hun bevindingen gerapporteerd aan de Tweede Kamer. Een chaotisch no-deal scenario betekent dat de overheidsdiensten voorbereid moeten zijn. Er zouden draaiboeken moeten klaarliggen voor veel sectoren en toezichthouders zouden moeten kunnen checken of overheidsdiensten en bedrijven goed zijn voorbereid. Er zal bijvoorbeeld meer toezicht en controle nodig zijn door de douane, de Koninklijke Marechaussee en (fytosanitaire) inspectiediensten. Ook economische sectoren zoals logistieke sector, landbouw en visserij moeten voorbereid zijn op het no-deal scenario.

'Het ligt voor de hand dat bedrijven en hun brancheverenigingen hierbij het voortouw hebben en dat de overheid zoveel mogelijk behulpzaam is met noodzakelijke maatregelen om de effecten van dit scenario te dempen', aldus de rapporteurs. Zij roepen toezichthouders op om voorlichting te geven aan bedrijven over de gevolgen van een eventuele mislukte brexit-onderhandeling. Het verslag van de rapporteurs is te downloaden via https://www.tweedekamer.nl/nieuws/kamernieuws/rapporteurs-wees-voorbereid-op-brexit-zonder-afspraken.

Dit artikel is geschreven door Sipke Baarsma en Angèle Steentjes, freelance journalisten en eigenaars van Cetera.

Dennis van Loon, Machine Safety Specialist

Zij interviewden onze expert Dennis van Loon, Senior Consultant Machine Safety bij D&F Consulting B.V. naar aanleiding van zijn artikelen over de impact van de brexit op CE-markering.

Dit artikel is tevens gepubliceerd in het vakblad Safety! nr. 6 Download hier de publicatie.

Lees ook:

 

Meer informatie

Heeft u vragen naar aanleiding van dit nieuwsitem of wilt u meer informatie over machineveiligheid en/of CE-markering, neem dan direct vrijblijvend contact met ons op:

Wij helpen u graag!

Neem contact met mij op

versturen

Of bel ons direct op

076 5040 340