Nieuws: Analyse van ongevallen met bewerkingsmachines

20/10/15

De Inspectie SZW onderzoekt ongevallen indien er sprake is van een dodelijke afloop, (mogelijk) blijvend letsel of een ziekenhuisopname. Bedrijven kunnen alle door de Inspectie SZW onderzochte ernstige ongevallen uit de periode 1998 tot 2010 raadplegen via de Storybuilder van het RIVM. De ongevallen zijn verdeeld in verschillende type ongevallen: van vallende voorwerpen tot ongevallen met machines.

Analyse ongevallen machines

Het RIVM heeft een analyse gemaakt van de cijfers rond ongevallen met bewerkingsmachines. Het gaat dan om vaste machines voor het bewerken van materialen, zoals schaven, frezen, vlakslijpen en polijsten.

In de periode van 1998 tot en met 2004 ging het om 330 ongevallen, waarbij 331 slachtoffers vielen. De meeste (94% van de) ongevallen met bewerkingsmachines gebeuren doordat het slachtoffer in contact komt met de bewegende delen van de machine. De tweede grootste oorzaak van ongevallen (4%) is het, tijdens de bewerking, in contact komen met wegschietende delen of deeltjes.

Directe Oorzaken

Belangrijk om te weten is wat de oorzaken van deze ongevallen zijn geweest. Het RIVM heeft de directe oorzaken op een rij gezet:

  • Onbewust of onbedoeld betreden van de gevarenzone
  • Afscherming onvoldoende
  • Beweging van de machine niet op tijd gestopt 
  • Geen afscherming (niet voorzien van) 
  • Bedieningsfout 
  • Bewust betreden van de gevarenzone 
  • Afscherming verwijderd/ gedeactiveerd
  • Afscherming omzeild 
  • Machine onvoldoende beveiligd tegen onbedoeld opstarten

In ruim een kwart van de machines was geen afscherming aanwezig of  waren deze bewust verwijderd of werden bewust omzeild. Vaak is de bestaande afscherming er wel, maar is deze niet afdoende om het ongeval te voorkomen.

Dit beeld wijkt nauwelijks af van ongevallen voor alle typen machines. 

Achterliggende oorzaken

Achter de directe oorzaken schuilen achterliggende oorzaken die aangeven hoe en waarom het mis ging. Deze zijn verdeeld in twee groepen.

Falende taken: het verschaffen, gebruiken, onderhouden en toezicht houden op de staat van een technisch systeem om ongevallen te voorkomen of de gevolgen daarvan te beperken.

Falende managementfactoren: de taken kunnen falen als er onvoldoende middelen (personeel, materieel, procedures) of motieven (communicatie, competentie) vanuit het management worden geleverd.

Het veiligheidsbewustzijn staat in de top 3 van de falende achterliggende managementfactoren. Ruim de helft van de slachtoffers zijn zich vaak niet bewust van het feit dat hij of zij zich binnen de gevarenzone van een machine bevindt.

Mens en machine

Wat opvalt is dat het onbewust of onbedoeld betreden van de gevarenzone en onvoldoende afscherming steeds naar voren komen als de belangrijkste factoren voor een ongeval. Uit de analyse blijkt dat naast de technische uitrusting en materieel de factoren zoals competentie, motivatie en alertheid (gedrag) een belangrijke rol spelen bij de oorzaken van de onderzochte ongevallen. In deze gevallen zal het nemen van maatregelen vooral effectief zijn als er een combinatie wordt gemaakt van de technische veiligheidsmaatregelen en veiligheidsbewustzijn en -gedrag.

Bron: RIVM, storybuilder

D&F is uw specialist

Voor zowel advies als training op het gebied van machineveiligheid en veiligheidscultuur en -gedrag kunnen wij u goed van dienst zijn. 

Voor meer informatie of een vrijblijvend kennismakingsgesprek, kunt u ons bereiken per mail info@denf.nl of staan wij u graag te woord via 076 5040340.

Alle nieuws van 2015

Neem contact met mij op

versturen

Of bel ons direct op

076 5040 340