Nieuws: Veiligheid duur? Probeer een ongeluk!

22/09/15

'Medewerker valt van ladder', 'Werknemer urenlang bekneld in machine', 'Vrachtwagen rijdt wegwerker dood', 'Medewerker valt van veertig meter hoogte uit kraan'. 'Bij ontploffing drie werknemers gedood'.

Dit zijn zomaar wat koppen uit een regionale krant. Jaarlijks vinden in Nederland honderden bedrijfsongevallen plaats. Voor familie, bedrijven en medewerkers zijn dit zeer ingrijpende gebeurtenissen. In de bouw, metaal, voedings- en genotmiddelenindustrie vallen per 100.000 medewerkers de meeste slachtoffers. Jonge mannelijke werknemers met weinig opleiding maken de grootste kans het doelwit te worden van een arbeidsongeval.

De Arbeidsinspectie geeft aan dat het veiligheidsbewustzijn en de veiligheidscultuur in bedrijven nog vaak te wensen over laat. Veel ongevallen worden veroorzaakt doordat medewerkers hun werkplek onvoldoende veiligstellen. Daarnaast is er sprake van onjuist materiaalgebruik, een onjuiste belading, werken zonder bevoegdheid en het buiten werking stellen van beschermingsmiddelen.

Laksheid of onwil?

Waarom werken mensen zo onveilig, dat ze het risico lopen een arm of been te verliezen? Vaak is gebrek aan kennis en ervaring de oorzaak. Het komt voor dat nieuwe machines worden aangeschaft zonder dat mensen daar goed mee leren werken. Daarnaast wordt onveilig gewerkt omdat het sneller is, ze onderschatten het risico en overschatten hun eigen kunde.

Productieprocessen worden steeds complexer en van medewerkers wordt verwacht dat ze alert zijn op gevaarlijke situaties. Terwijl diezelfde medewerkers de gevaren niet altijd goed zien of juist inschatten.

Hier komt de verantwoordelijkheid van bedrijven om de hoek kijken: de eigen medewerkers een veilige werkplek bieden en erbij helpen dat ze ook veilig werken.

Hoe krijg je dat als bedrijf voor elkaar?

Het begint ermee dat de top van een bedrijf veiligheid als kernwaarde erkent. Dat betekent dat veiligheid een centrale plaats krijgt in het bedrijfsbeleid en vervolgens in het complete bedrijfsproces wordt geïmplementeerd. Er zijn voorbeelden van industriële bedrijven waar veiligheid door de hele organisatie, inclusief het management en middelmanagement wordt gedragen.

De wens een goed werkgever te zijn is de start om het veiligheidsbeleid te veranderen. Vervolgens moet de organisatie weten waar zij heen wil: hoe ziet de verbeterde veilige organisatie eruit? Wat is er anders en wat doen mensen dan anders? Hoe concreter dit beeld is, hoe eenvoudiger het is dit te delen binnen de organisatie, zodat het gezamenlijk toekomstbeeld als kompas fungeert tijdens de reis ernaar toe. Er zijn verschillende manieren om dit toekomstbeeld helder te krijgen, waaronder Organizational Behavior Management (OBM). Dit is een wetenschappelijk onderbouwde methode die is gericht op de organisatie- en gedragsbeïnvloeding.

Een nulmeting kan helpen de huidige positie te bepalen en van daaruit kan een route naar het doel uitgestippeld worden. De oprechte intentie van de directie om veiligheid binnen het bedrijf te verbeteren is heel helpend. De top down benadering werkt alleen als de directie ook geloofwaardig acteert. En dat betekent dat zij zich bewust is van haar voorbeeldrol. Als een directeur zonder veiligheidsschoenen en –bril naar een machine in de fabriekshal loopt, straalt dat niet uit dat veiligheid echt belangrijk is. Veiligheid delegeren aan een middelmanager heeft hetzelfde effect, zeker als deze wel de verantwoordelijkheid krijgt, maar geen bijpassend budget. Bedrijven zien veiligheid als grote kostenpost. Een bekende uitspraak is: Safety expensive? Try an accident! Een serieus arbeidsongeval leidt tot een hoop persoonlijk leed en onrust onder de collega’s. Daarnaast is er sprake van kosten: het bedrijf ontvangt een boete en de machine kan gedurende het onderzoek van de inspectie worden stilgelegd (gederfde productie). Het kan ook zijn dat extra personeel moet worden ingehuurd. Als het aantal ongevallen wordt teruggedrongen, scheelt dat niet alleen in persoonlijk leed maar ook enorm in de kosten. Er zijn in de industrie bedrijven waar door een veiligheidscultuurprogramma het aantal ongevallen meer dan 10% en een enkele uitschieter tot 90%  werd teruggedrongen. De kosten van het cultuurprogramma werden hierdoor dubbel en dwars terugverdiend. Maar de organisatie werd ook trots op het veilig werken, de betrokkenheid van de medewerkers bij de organisatie nam toe en dat is niet in geld uit te drukken. Bovendien leidden de veranderingen tot kwaliteitsverbetering en dat spaart ook kosten.

Morgen beginnen

In de praktijk twijfelen veel organisaties over de aanpak van de veiligheidscultuur. Mensen zijn bang dat het om een langlopend en duur traject gaat zonder duidelijke uitkomst. En dat terwijl het eenvoudig is morgen al te beginnen. Door inzichtelijk te maken wat de gevaarlijkste machines zijn, bijvoorbeeld. Betrek medewerkers ook bij het inventariseren van de gevaarlijkste situaties en de beste oplossingen. Dit zorgt voor betrokkenheid van de mensen die dagelijks te maken hebben met deze gevaren. Maak het eenvoudig om gevaarlijke situaties te melden en laat weten wat er met de melding gedaan wordt. Als mensen nooit iets terug horen, haken ze vaak af.

Een ander praktisch punt wat meteen kan worden opgepakt, is het uitvoeren van inspectierondes door het management. Die zijn niet alleen bedoeld om te observeren, maar ook om het gesprek aan te gaan over veiligheid. Hiermee maakt management duidelijk dat het veiligheid serieus neemt én het zorgt ervoor dat het management weet wat er speelt op de werkvloer. Een keer een dag meewerken op de werkvloer geeft ook veel praktijk inzicht. Een aansprekend voorbeeld is een bedrijf waarvan de top met de eigen heftruckchauffeurs een heftruckopleiding volgde. Toen pas merkte de directie hoe moeilijk het is om zo’n voertuig te besturen. Ze ervoer hoe het is een gladde helling op te rijden en een bochtje te maken. De managers kregen veel meer respect voor hun eigen mannen.

Het is belangrijk dat mensen begrijpen wat het doel is van regels. Implementeren van in hun ogen idiote, overbodige regels zijn dodelijk voor het draagvlak voor vergroten van de veiligheid in het algemeen.

Verbeteren van veiligheidscultuur is een langlopend traject. Maar het is goed mogelijk hier morgen al mee te beginnen. Want, zoals een Chinees spreekwoord luidt: ook een reis van 1000 mijl begint met de eerste stap!

D&F kan u helpen!

Wilt u meer weten over een veiligheidsprogramma voor uw organisatie, een cultuurmeting of wenst u een vrijblijvende kennismaking? Neem dan contact met ons op:

  • via telefoonnummer: 076-5040340 of via e-mail: info@denf.nl

Alle nieuws van 2015

Neem contact met mij op

versturen

Of bel ons direct op

076 5040 340